Cinsel kaygının en sinsi tarafı, kendini besleyen bir döngü kurması. Bir kez “ya olmazsa” düşüncesi devreye girdiğinde, zihin artık ana olayın içinde değil, olayı dışarıdan izleyen bir gözlemci konumundadır. İşte bu izleme hali, doğal akışı bozan asıl şeydir. İnsan yaşadığı ana değil, o anı değerlendirmeye başlar.

Erkeklerde bu çoğunlukla performans etrafında düğümlenir. Sertlik, süre, “yeterlilik” gibi ölçülebilir sanılan kriterler, aslında kaygının kendine tutunacak bir dal bulmasıdır.

Kadınlarda ise kaygı sıklıkla arzunun kaybolması, bedene yabancılaşma ya da “doğru tepkiyi vermeme” korkusu biçiminde belirir. Görünürde farklı iki tablo, ama altta yatan mekanizma aynı: kişi kendi bedenine dışarıdan bakmaya başlar, kendini seyreder.

Beden aslında kaygıyı epey iyi tanır. Tehlike anında kan çevreye değil merkeze toplanır, nefes hızlanır, kaslar hazır bekler. Cinsel uyarılmanın ihtiyaç duyduğu gevşeme ile kaygının getirdiği alarm hali birbirine tam zıttır. Yani sorun çoğu zaman istekte ya da bedende değil, zihnin yanlış anda, yanlış görevle devreye girmesindedir.

Erken boşalma üzerine yazarken, acelenin çoğu zaman öğrenilmiş bir örüntü olduğuna değinmiştim. Bir yerde acele eden zihin, cinsellikte de aynı hızı taşır. Kaygı da benzer şekilde tek bir alana sıkışmaz. Yatak odasında yaşanan gerginlik, çoğu zaman kişinin hayatının başka köşelerindeki aynı denetleme ihtiyacının orada görünür olmuş halidir. O yüzden asıl soru “bu neden oluyor” değil, “bu his sadece burada mı yaşanıyor” olmalı.

Bu döngü kırılabilir. Kaygıyı zorla yok etmeye çalışmak yerine onu anlamak, tetikleyen örüntüyü fark etmek çoğu zaman ilk gerçek adımdır. Bazen mesele bireyseldir, bazen ilişkinin sessiz dilinde saklıdır. Doğru yerden bakıldığında, rahatlamak – bilmeden hemen son gelir.